Adolescentie en Ouderschap

Pre-adolescentie en adolescentie kenmerken de ontwikkeling van de puberteit (11-12 jaar) tot bijna volwassenheid. Het is een vrij lange periode en daarom een zeer belangrijke fase in het leven van zowel jongeren als hun ouders. Jongeren moeten omgaan met talrijke fysieke en lichamelijke veranderingen evenals psychologische veranderingen (vaak ook veroorzaakt door biologische transformaties). Het proces vereist enorme energie van jongeren, die daarom hun cognitieve vermogens, emotionele sfeer en sociale vaardigheden inzetten (Moderato-Rovetto). Dit is de periode waarin de individuele identiteit zich ontwikkelt. Het begin (pre-adolescentie) wordt vooral gekenmerkt door biologische indicatoren, terwijl het einde verbonden is met sociale criteria, verantwoordelijkheid, het verkrijgen van autonomie van het gezin en het vinden van een eigen weg in de wereld van onderwijs en werk.

De veranderingen die plaatsvinden op fysiek-lichamelijk en psychologisch niveau leiden ertoe dat adolescenten hun zelfbeeld aanpassen en zichzelf voortdurend vergelijken met het beeld dat anderen van hen hebben en met anderen zelf. Tegelijkertijd zien ouders hun kinderen veranderen en plotseling verandert de relatie aanzienlijk. Ouders, die het zelf hebben meegemaakt, zouden alles willen doen om bepaalde moeilijkheden te voorkomen… maar laten we niet vergeten dat alle jongeren hier doorheen moeten. Al in 1904 gaf Stanley Hall (Adolescence, 1904) een biologische sleutel tot het concept adolescentie, waarbij hij het zag als een periode waarin een persoon een nieuwe geboorte ervaart, zowel biologisch als qua persoonlijkheid. De emotionele onrust die elke adolescent voelt is typerend en hetzelfde voor alle jongeren. In 1928 introduceerde Mead ook het culturele concept in de beleving van de adolescentie: het type innerlijke emotionele conflicten, intergenerationele conflicten en de intensiteit waarmee deze conflicten worden ervaren zouden dus het product zijn van de referentiecultuur. Piaget (1972) voegde het cognitieve aspect toe aan de poging om deze periode beter te begrijpen en richtte zijn studies op transformaties in het denken en manieren van kennisverwerving. Recenter heeft Bandura (bekend om zijn leertheorieën) de mechanismen belicht waardoor de ontwikkeling in de adolescentie wordt beïnvloed door prikkels uit de omgeving.

Omgeving, gezin en cultuur zijn dus allemaal zeer belangrijke factoren. Als psycholoog werk ik vaak samen met een team van opvoeders en personal trainers met adolescenten voor preventiedoeleinden. Preventie bestaat uit het laten deelnemen van adolescenten aan sport (bijvoorbeeld paardrijden, gymnastiek etc.) en tegelijkertijd lessen in de klas via de cursus Karakterdiscipline van Rocco Persampieri, en waar problemen ontstaan (die vaak naar voren komen in het groepsleven en tijdens de cursus) onder leeftijdsgenoten, in het gezin, op school etc., zijn er psychologische sessies. Een van de grootste problemen op dit moment is verslaving aan videogames, mobiele telefoons en sociale media. We werken samen met jongeren om hun gebruik te beperken en door middel van individuele programma’s helpen we hen hun gebruik onder controle te houden. Er is ook bijzondere aandacht voor pesten en antipestprogramma’s. Voor informatie, neem contact met mij op!