Narcistische dynamieken begrijpen om jezelf terug te vinden in relaties, gezin en werk
Misschien herken je een aantal van deze situaties in je leven:
“Narcisme Ontrafeld” is geboren uit een overtuiging: dat begrijpen meer waard is dan veroordelen. Narcisme is geen vonnis. Het is geen etiket dat je op iemand plakt om de zaak te sluiten. Het is een patroon, een manier van in de wereld zijn die door relaties, gezin en werk heen loopt. Een manier die, in verschillende vormen, ons allemaal toebehoort.
Narcisme is een spectrum. Het bestaat in verschillende gradaties, in verschillende vormen, en in ons allemaal. Er is een gezond en noodzakelijk narcistisch deel: datgene wat ons in staat stelt zelfvertrouwen te hebben, onze grenzen te verdedigen, in onze eigen waarde te geloven. Het probleem is wanneer deze trekken een rigide systeem worden, een automatische manier van reageren op de wereld die geen ruimte laat voor de ander, die het zelf beschermt ten koste van relaties, die lijden veroorzaakt: bij degenen die ernaast leven, en vaak ook bij degenen die het dragen.
De nuttige vraag is niet “is hij/zij een narcist?” De nuttige vraag is: hoeveel schade veroorzaakt dit patroon? Aan wie? En wat kun je nu kiezen, nu je het weet? De eerste stap, voor iedereen, is het vermogen om duidelijk te zien wat er gebeurt. Te weten waar je staat. En van daaruit begrijpen hoe je verder kunt gaan. Zonder partij te hoeven kiezen.
Ik ben dr. Liesbeth Elsink, psycholoog en psychotherapeut met een Adleriaanse oriëntatie, ingeschreven bij de OPL onder nummer 22293.
Ik werkte meer dan 25 jaar in internationale zakelijke omgevingen voordat ik me aan de psychologie wijdde. Ik rondde mijn psychotherapieopleiding af aan de Adleriaanse School van het CRIFU en specialiseerde me in EMDR, polyvagale theorie en augmented psychology met virtual reality.
Ik houd mij al jaren bezig met narcisme, niet alleen als therapeut maar ook als onderzoeker. Ik volg het werk van internationale clinici en onderzoekers die dit fenomeen in al zijn complexiteit bestuderen, en in de loop der tijd heb ik een benadering ontwikkeld die de Adleriaanse klinische praktijk combineert met een relationeel en cultureel begrip van narcisme.
Ik breng een bijzonder perspectief mee: dat van iemand die bepaalde relationele patronen vanuit een cross-cultureel oogpunt observeert. Dertig jaar geleefd tussen verschillende culturen hebben me geleerd hoeveel context — familiaal, sociaal, cultureel — de manier bepaalt waarop bepaalde dynamieken ontstaan, zich herhalen, en soms genormaliseerd worden zonder dat iemand ze benoemt.
Ik werk in Pavia met adolescenten (vanaf 16 jaar) en volwassenen, persoonlijk en online, in het Italiaans, Engels en Nederlands.
Mensen die op deze pagina terechtkomen, behoren doorgaans tot een van deze drie groepen. Of tot alle drie tegelijk, want de grenzen zijn vaak niet zo duidelijk.
Je hebt iets meegemaakt dat je nog steeds niet goed kunt uitleggen. Een relatie die je verwart, leeg heeft achtergelaten, of met een versie van jezelf die je niet meer herkent. Je bent hier niet om iemand te veroordelen. Je bent hier om te begrijpen.
Je hebt iets in jezelf herkend. Een patroon dat van jou is, in de manier waarop je reageert, in de manier waarop je omgaat met je behoefte aan controle of erkenning. En in plaats van weg te kijken, heb je ervoor gekozen het te bekijken. Dat vraagt moed.
Je houdt van iemand met deze patronen, of je hebt ermee te maken. Een ouder, een kind, een partner, een collega. Iemand die je niet kunt of wilt verwijderen uit je leven. En je probeert te begrijpen hoe je in die relatie kunt blijven zonder jezelf te verliezen.
Je bent niet op zoek naar een diagnose om op iemand te plakken. Je bent op zoek naar een kompas. Wat je vertrekpunt ook is, je bent op de juiste plek.
Mijn aanpak is geworteld in de Adleriaanse psychologie en integreert instrumenten die ons in staat stellen met zowel geest als lichaam te werken:
Adleriaanse Psychologie — De betekenis van het patroon
Alfred Adler geloofde dat elk gedrag, zelfs het meest moeilijk te begrijpen, een betekenis heeft. Dat achter elk rigide patroon een onvervulde behoefte schuilt, een niet-verwerkte wond, een overlevingsstrategie die op een gegeven moment niet meer werkte. Niet om de schade die deze patronen veroorzaken te rechtvaardigen, maar om die te begrijpen. Want door te begrijpen kiest men anders. In mijn werk beschouw ik de situatie die je meebrengt nooit als iets op zichzelf. Ik lees het binnen een breder verhaal, met een psychodynamisch perspectief: wat je hebt meegemaakt, wat je in je lichaam draagt, wat zich herhaalt in je relaties zonder dat je het hebt gekozen.
Polyvagale Theorie — De sporen in het lichaam
De polyvagale theorie leert ons dat bepaalde relationele dynamieken, vooral die welke al jaren terugkeren, sporen nalaten in het zenuwstelsel. Het zit niet ‘in je hoofd.’ Het is een reële fysiologische reactie, die herkend en aangepast kan worden. Pathologisch narcisme ontstaat in de meeste gevallen niet uit het niets. Het ontstaat uit een wond, uit een behoefte aan erkenning die geen antwoord vond, uit een omgeving die niet leerde hoe kwetsbaarheid te verdragen. Narcistisch gedrag is vaak een verkeerde weg naar een legitieme behoefte: gezien worden, veilig zijn, ertoe doen.
EMDR — Het verwerken van de sporen
EMDR stelt ons in staat direct te werken aan de sporen die relationele dynamieken nalaten, wanneer rationeel begrip alleen niet voldoende is. Begrijpen wat er gebeurt betekent niet het rechtvaardigen van de schade die deze patronen veroorzaken. Het betekent de tools hebben om ze te herkennen, en ermee te werken, vanuit welke positie men zich ook bevindt.
Ik werk met mensen die hier aankomen vanuit een startpositie die ik niet beoordeel of classificeer. Wat mij interesseert is niet vaststellen wie de narcist in de kamer is, maar het patroon begrijpen, waar het vandaan komt, en wat nu mogelijk is.
Het kompas oordeelt niet. Het wijst de weg.
Het traject volgt een nauwkeurige draad. Eerst verwelkomen: wat er is gebeurd, wat men voelt, zonder oordeel. Dan begrijpen: het patroon, de oorsprong ervan, het verhaal waarin het zich heeft ontwikkeld. Dan verwerken: emotioneel, lichamelijk, niet louter rationeel. Dan accepteren: niet in de zin van berusting, maar in de zin van de werkelijkheid zien zoals die is. Ten slotte kiezen: want nu je het weet, heb je een nieuwe verantwoordelijkheid. Tegenover jezelf, en tegenover anderen.
Dit geldt voor iedereen die hier komt: of je nu geleden hebt in een relatie, of je iets in jezelf hebt herkend, of je probeert te begrijpen hoe je iemand nabij kunt zijn zonder jezelf te verliezen.
Ik werk met adolescenten (vanaf 16 jaar) en volwassenen die willen begrijpen wat er in hun relaties gebeurt en hoe ze verder kunnen gaan.
Mijn professionele ervaring combineert meer dan 25 jaar in de internationale bedrijfswereld en een specialistische klinische opleiding in psychologie en Adleriaanse psychotherapie. Dit dubbele perspectief stelt mij in staat narcistische dynamieken in relationele, gezins- en werkomgevingen te begrijpen met een diepgang die voortkomt uit directe ervaring.
Een authentiek cross-cultureel perspectief, opgebouwd in dertig jaar leven en werken tussen Nederland en Italië. Deze ervaring stelt mij in staat te begrijpen hoe sterk de culturele context de manier bepaalt waarop bepaalde narcistische dynamieken ontstaan, zich herhalen, en soms genormaliseerd worden zonder dat iemand ze benoemt.
De integratie van lichaam en geest in therapeutisch werk. Narcistische dynamieken laten sporen achter in het zenuwstelsel. We beperken ons niet tot het cognitieve niveau: we werken rechtstreeks met het zenuwstelsel, met lichamelijke gewaarwordingen, met het impliciete geheugen van het lichaam.
Een concrete en resultaatgerichte werkmethode, typisch voor de Noord-Europese cultuur, gecombineerd met de empathie en het warmte die nodig zijn voor echte therapeutische verandering. Ik bied geen algemeen begrip, maar praktische tools.
Het vermogen om in meerdere talen te werken: werken in de moedertaal of in de taal waarin men zich het meest authentiek voelt, maakt toegang tot diepere emotionele niveaus mogelijk en vergemakkelijkt het therapeutische proces.
Mijn specialisaties omvatten: EMDR-kwalificatie voor de behandeling van relationeel trauma. Specifieke opleiding in therapie voor persoonlijkheidsstoornissen. Adleriaanse psychotherapie, met de nadruk op het begrijpen van het patroon in de levenscontext van de persoon. Studie van narcisme volgens het werk van dr. Ramani Durvasula en Sam Vaknin.
Werken aan deze dynamieken vraagt tijd en een ruimte waarin je je vrij voelt om te brengen wat je hebt, zonder al te weten hoe je het moet noemen, zonder de antwoorden al te hebben.
De eerste stap is een kennismakingsgesprek. Geen verplichtingen, geen directe diagnose. Een ruimte om te vertellen en te beginnen zien. Elk traject is opgebouwd rond de specifieke situatie van degene die aankomt: er bestaat geen protocol dat voor iedereen gelijk is, want elke geschiedenis is anders.
“Het kompas oordeelt niet. Het wijst de weg.”
Dr. Liesbeth Elsink – Un Passo per Volta
Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang maandelijks praktische tips over het omgaan met angst en stress in het dagelijks leven. Ik deel oefeningen, inzichten en updates over psychologie en psychotherapie.
Geen spam. Ik schrijf je alleen wanneer ik iets nuttigs te vertellen heb.
